Ergonomische inrichting werkplek

Een ergonomisch ingerichte werkplek zorgt er voor dat werknemers in een goede lichaamshouding hun werk kunnen doen. Hierbij zijn het meubilair en de hulpmiddelen aangepast aan individuele behoeften, lichaamsmaten en werkzaamheden. Bij een beeldschermwerkplek gaat het om een tafel, stoel, beeldscherm, toetsenbord en muis. En aanvullend, indien nodig, om een voetensteun en laptophouder.

Plus en min

+
Door ergonomisch ingerichte werkplekken is minder kans op RSI/CANS en rugklachten. Dit betekent dat werknemers minder snel uitvallen. Goede inrichting van beeldschermplekken brengt kosten met zich mee.
 

Werknemers zonder RSI/CANS en rugklachten zijn productiever.

 

Het kan nodig zijn werknemers ook instructie te geven, zodat zij hun werkplek zelf opnieuw kunnen instellen als dat nodig is.

 

Wettelijke eisen

Of de werkzaamheden nu op kantoor of bij de werknemer thuis plaatsvinden, een beeldschermwerkplek die meer dan twee uur per dag wordt gebruikt, moet voldoen aan de volgende eisen:

  • een (verrijdbare) stoel die passend is voor de lichaamsmaten van de gebruiker. De volgende instelmogelijkheden zijn daarbij van belang: zithoogte, zitdiepte, rugleuning en armsteunen;
  • een werktafel die groot genoeg is voor het verrichten van de werkzaamheden (minimaal 120 x 80 cm), beenruimte van minimaal 60 cm breed x 60 cm diep, bij de voeten minimaal 80 cm diepte en een werkblad dat in hoogte instelbaar is. Thuis gaat het erom dat het werkblad op de juiste hoogte is bevestigd;
  • een beeldscherm dat draaibaar, kantelbaar en in hoogte verstelbaar is en voldoende formaat heeft voor de afbeelding van de gelijktijdig benodigde informatie op het scherm;
  • een (mini)toetsenbord en losse muis voor invoer;
  • een voetensteunvlak waar dat nodig is;
  • als er veel met documenten wordt gewerkt: een passende documenthouder;
  • voldoende zit- en bewegingsruimte om de werkplek heen. Met behulp van een rekensheet is eenvoudig een indicatie te krijgen of er voldoende ruimte is voor werkplekken die meer dan 2 uur per dag, of meer dan 1 dag per week worden gebruikt. Deze rekensheet is gebaseerd op NEN 8124, ergonomische eisen voor de oppervlakte van werkplekken in kantoren.

Het is daarnaast verstandig rekening te houden met detaileisen bij de aanschaf van een werktafel of stoel.

Aanbevelingen

Het instelbereik van een stoel en de hoogte van een werktafel bepalen welk percentage van de werknemers erop past. Hoe groter het bereik, hoe meer werknemers passen. Op het moment dat er aanpassingen aan de werkplek of speciale hulpmiddelen nodig zijn, bijvoorbeeld vanwege lichamelijke klachten, chronische beperkingen of afwijkende lichaamsmaten, is het wenselijk dat een ergonoom, arboadviseur of preventiewerknemer dit beoordeelt. Dit voorkomt onnodige en verkeerde aanschaf van hulpmiddelen. Meer informatie over alternatieve invoermiddelen, zoals een vibramuis, draadloze muis, tablet en pen, spraakherkenning, een pedaalmuis of bijvoorbeeld een gesplitst toetsenbord, is te vinden in een overzicht hiervan.

Een headset wordt aanbevolen wanneer tegelijkertijd telefoneren en beeldschermwerk regelmatig voorkomt. Een headset voorkomt het vasthouden van een telefoon met één hand, of het klemmen van de hoorn tussen hoofd en schouder. Er zijn ook draadloze exemplaren die werknemers in staat stellen op te staan, informatie te verzamelen en te lopen tijdens het bellen.

 Extra aanbevelingen voor de tafel zijn:

  • opbergmogelijkheid voor de systeemkast van de computer onder het blad;
  • zit-statafel die in hoogte elektrisch verstelbaar is tot 130 cm, zodat de tafel bruikbaar is voor zowel zittend als staand werk;
  • een geluidsabsorberend scherm tussen twee werktafels, waardoor werknemers zich beter kunnen concentreren;
  • demontabel, zodat de werktafel gemakkelijk te verhuizen en op te slaan is;
  • voorzien van elektrische contactdozen en een mogelijkheid tot bekabeling, zodat losliggende en loshangende kabels worden weggewerkt.

Tips

Onderstaande tips helpen bij het inrichten van een ergonomisch verantwoorde werkplek:

Voor werknemers

  • Met behulp van een rekensheet kan je een indicatie krijgen of er voldoende ruimte is voor de werkplekken in jullie kantoorruimte.
  • Een verkeerde werkplekinrichting ontstaat soms door een gebrek aan mogelijkheden in de ruimte. Kijk samen met je collega’s eens kritisch naar de inrichting van de ruimte. Moet alles wel op dezelfde plek staan? Een stukje lopen naar een kast in een andere ruimte is gezond.
  • Stel de werkplek bij aanpassingen of nadat een ander hem heeft gebruikt opnieuw in. Gebruik hiervoor zo nodig de werkplekinstructie.
  • Vraag als er onduidelijkheid, problemen of klachten zijn hulp van een deskundige bij het juist instellen van de werkplek.

Voor leidinggevenden

  • Kies samen met (een vertegenwoordiging van) werknemers de belangrijke elementen van de werkplek, zoals stoel en werktafel. Maak een voorselectie op basis van ergonomische kwaliteit van de producten zodat het geen keuze uit tientallen varianten is. Test de stoelen bij een aantal werknemers alvorens ze aan te schaffen.
  • Laat een ergonoom, arboadviseur of preventiemedewerker individuele voorlichting geven over de verstelmogelijkheden en gebruik van de werkplek.
  • Pas voor werknemers met lichaamsmaten die niet in de kantoorstoel passen de stoel aan, of schaf voor hen een aparte kantoorstoel aan. vraag hierbij advies aan een arbodeskundige.
  • Laat defecte stoelen snel repareren.

Extra info

  • Wordt er gewerkt met laptops? Bekijk de oplossingen waarmee verantwoord langdurig met een laptopcomputer gewerkt kan worden.
  • Worden werkplekken flexibel gebruikt? Bekijk de oplossing gezond gebruik flexwerkplek.
  • De werkplek goed instellen? Bekijk de werkplekinstructie.
  • Het Nationaal Normalisatie Instituut NEN heeft normen ontwikkeld voor werkplekinrichting:
    • NPR 1813+C1 (mei 2011): Richtlijnen voor kantoormeubelen en hun toepassing bij de inrichting van administratieve ruimten en kantoren.
    • NEN 1824 (2010): Ergonomische eisen voor de oppervlakte van werkplekken in kantoren. Via een rekensheet is op basis van deze eisen eenvoudig een indicatie te krijgen of er voldoende ruimte is voor werkplekken die meer dan 2 uur per dag, of meer dan 1 dag per week worden gebruikt.
  • Verder heeft vhp human performance een beoordelingssysteem voor kantoorstoelen ontwikkeld.