Meten = weten (werkdruk)

Op basis van onderzoek, vragenlijsten, interviews of metingen krijgt de organisatie, het team of de werknemer zicht op de hoogte van de werkdruk en de oorzaken. Alleen weten waar de werkdruk ongezond hoog is en waar de oorzaken liggen, levert nog geen winst op. Ongezonde werkdruk daalt pas als er vervolgens oplossingen voor worden bedacht en ingevoerd.

Waarom?

Het meten van werkdruk is wettelijk verplicht, geeft inzicht in de risico’s en maakt het mogelijk gerichter te investeren in oplossingen. Het kost tijd om op organisatieniveau een goede meting uit te voeren, te bespreking en oplossingen door te voeren. Op individueel niveau kan een testje of een gesprek al veel informatie opleveren.

Wettelijke eisen

De leidinggevende organiseert het werk zodanig dat hiervan geen nadelige invloed uitgaat naar de veiligheid en gezondheid van de werknemers. Hij voert hierbij een specifiek beleid ter voorkoming van te hoge werkdruk. Als voorkomen niet mogelijk is, richt de leidinggevende zich op beperking van deze problematiek. Verder zorgt de leidinggevende voor een goede verdeling van bevoegdheden en verantwoordelijkheden tussen de werknemers. Hierbij houdt hij rekening met hun bekwaamheden.
Ieder bedrijf hoort de werkdrukrisico’s te beoordelen in een RI&E en op basis hiervan maatregelen te nemen.

Aanbevelingen

Iedere verzekeraar kan kiezen hoe en met welke ondersteuning hij zijn RI&E uitvoert. Een RI&E is deels maatwerk. De arbodienst kan zorgen voor ondersteuning. Meestal beschikken arbo-diensten over – al dan niet op verzekeringsbedrijven toegespitste – model-RI&E’s. Op RIE.nl staat informatie over meer algemene RI&E’s. Een RI&E is pas compleet als er een plan van aanpak in is opgenomen, waarin staat wat er gaat gebeuren om de knelpunten op te lossen die de RI&E constateert. Er moet ook in staan wanneer die knelpunten opgelost moeten zijn en wie hiervoor verantwoordelijk is. In de RI&E moet expliciet gekeken worden naar werkdruk, waarbij de werkgever maatregelen dient te ontwikkelen voor de beheersing van dit risico. De oplossingen op deze site zijn hiertoe een goede inspiratiebron.

Veel organisaties worstelen met de onderzoeksvraag rondom werkdruk. Denk vooraf aan een onderzoek goed na over de volgende criteria:

  1. Wat is het doel van het onderzoek?
  2. Wat wil ik onderzoeken?
  3. Welke methode gebruik ik?
  4. Wat zijn de voor en nadelen van een onderzoek?
    Lees meer hierover

Tips

Voor werknemers

  • In de maatregel individuele werkdrukanalyse staat hoe werknemers hun werkdruk kunnen meten en wat ze kunnen doen om ongezonde werkdruk aan te pakken.

Voor leidinggevenden

  • Signaleren van stress gebeurt al op de werkvloer. In korte filmpjes van de mobiliteitsbranche is te zien over wat voor signalen het gaat en hoe je daar als leidinggevende op kan reageren.
  • Met de werkdrukmonitor voor het team kunnen teams op gestructureerde wijze de oorzaken van ongezonde werkdruk in kaart brengen en oplossingen bedenken.
  • Als de organisatie de RI&E uitvoert, is dit een geschikt middel om de hoogte en oorzaken van werkdruk in kaart te brengen. Als de organisatie een medewerkerstevredenheidsonderzoek of iets vergelijkbaars uitvoert, geeft dit meestal op teamniveau inzicht in de hoogte en oorzaken van ongezonde werkdruk. Dit is een prima alternatief om werkdruk in kaart te brengen.
  • Er zijn ook allerlei signalen op team en organisatieniveau die het aannemelijk kunnen maken dat werknemers met een oplopende werkdruk te maken hebben.
  • Het is zinvol om bij een werkdrukmeting ook in kaart te brengen hoe het staat met het werkplezier of de energiegevers die werknemers ervaren.

Voor arboprofessionals of P&O-adviseurs

  • Gebruik de zelfinspectietool Werkdruk van de inspectie SZW. Met deze tool kijkt u als werkgever naar uw eigen organisatie, zoals een inspecteur dat doet.
  • Kwantitatieve werkdruk duidt de hoeveelheid werk per tijdseenheid aan. Voor onderzoeken met deze insteek zijn twee wetenschappelijk onderbouwde instrumenten beschikbaar. Deze staan beschreven in de samenvatting van de Multidisciplinaire richtlijn werkdruk (BA&O, NVAB, NVvA, NVVK, 2013).

Voor ondernemingsraden

  • De brochure OR en werkdruk is een handreiking voor ondernemingsraden die werkdruk in hun organisatie willen aanpakken.

Extra info